اهمیت ترکیب بدنی
ترکیب بدنی | آیا برای بررسی وضعیت سلامت خود مدام روی ترازو میروید تا ببینید چقدر وزن اضافه یا کم کردهاید؟ شاید هم مدام شاخص توده بدنی یا بیامآی خود را بررسی میکنید تا بفهمید در کدام محدوده وزنی قرار دارید. وزن و شاخص بیامآی اطلاعات زیادی درباره وضعیت سلامت بدن ارائه نمیدهند. یکی از شاخصهای مهم تعیینکننده سلامتی نسبت توده غیرچربی همچون ماهیچه و استخوان به چربی بدن است.
ترکیب بدنی در واقع معیاری برای اندازهگیری این نسبت است که شرح دقیقتری از وضعیت سلامت بدن ارائه میدهد. در این مقاله بیشتر با این شاخص آشنا میشویم و نحوه اندازهگیری و تغییر آن را بیان خواهیم کرد.
همراه ما باشید با مطالب پیشنهادی کلینیک پزشکی ورزشی راشا اصفهان :
- هفت فاکتور مهم برای انتخاب باشگاه ورزشی و بدنسازی
- بهترین کلینیک زیبایی اصفهان
- فواید و مشکلات تمرین با هالتر
- صفحه رسمی کلینیک راشا
- فواید و مشکلات تمرین با دمبل
- بهترین کلینیک لاغری اصفهان
- اسکنر InBody
- بهترین کولتک اصفهان
- تیپ بدنی مزومورف
- بهترین ورزش برای افراد میانسال
چرا ترکیب بدنی چیست اهمیت دارد؟
پزشکان و متخصصان از عبارت ترکیب بدنی برای بیان درصد چربی، استخوان، ماهیچه و دیگر بافتهای بدن استفاده میکنند. با دانستن این شاخص میتوانید اطلاعات دقیقتر و جزئیتری درباره سلامتی خود کسب کنید.
برای درک بهتر به این مثال توجه کنید. دو نفر با وزن یکسان ممکن است وضعیت سلامت جسمانی کاملا متفاوتی داشته باشند و این تفاوت را ترکیب بدنی مشخص میکند.
شما فقط با رفتن روی ترازو نمیتوانید از میزان چربی و حجم ماهیچه و عضلات خود مطلع شوید. هرچقدر چربی کمتر و عضله بیشتری داشته باشد نشاندهنده بدنی سالمتر است. پس با دانستن ترکیب بدنی و میزان چربی و عضله بدنتان میتوانید تشخیص دهید برای بهبود سلامتی خود باید چه کارهایی کنید.
ترکیب بدنی چه چیزی را اندازه میگیرد؟
۱. چربی بدن
انواع مختلف چربی در بدن انسان وجود دارد. چربی ضروری بدن در اندامها، ماهیچهها و مغز انسان وجود دارد و انجام فرایندهای مهم بدن را راحتتر میکند. مضرترین نوع چربی چربی احشایی است که دور اندامهای گوارشی و کبد و قلب جمع میشود. وجود بیش از حد این چربی در بدن احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و دیگر مشکلات سلامتی را افزایش میدهد.
۲. توده غیر چربی بدن
توده غیر چربی بدن از ماهیچهها، استخوانها، اندامها و میزان آب موجود در بدن تشکیل میشود. ماهیچه هایی که جزو توده غیرچربی محسوب میشوند، عبارتاند از :
- ماهیچه های اسکلتی که اختیارشان دست ماست؛
- ماهیچه های صاف که در اندام های بدن وجود دارند و به عملکرد خودکار آنها کمک میکنند؛
- ماهیچه های قلبی که عملکرد و پمپاژ قلب را تنظیم میکنند.
راههای تعیین ترکیب بدنی
روشهای مختلفی برای تعیین ترکیب بدنی وجود دارد. ترازوهایی وجود دارند که شرکتهای سازنده آنها ادعا میکنند مجهز به اسکن دگزا هستند و میتوانند ترکیب بدنی را مشخص کنند. طبق گفته متخصصان، این ترازو ها قابل اطمینان نیستند و نتایج دقیقی ارائه نمیدهند. در این بخش مطمئنترین راهکارها برای تعیین این شاخص را معرفی میکنیم.
۱. اندازهگیری چینخوردگی پوست
برای اندازهگیری چینخوردگی پوست از وسیلهای بهنام کالیپر استفاده میکنند. با کمک این وسیله ضخامت چینخوردگی پوست در قسمتهای مختلف بدن اندازهگیری میشود. این دستگاه گران نیست و اگر از تکنیک مناسبی استفاده کنید، جواب دقیقی ارائه میدهد. لازم است بدانید در این نوع اندازهگیری به خاطر مهارت نداشتن افراد، خطای انسانی زیاد رخ میدهد پس لازم است به متخصص این کار مراجعه کنید.
۲. اسکن تراکم استخوان
در اسکن دگزا (dual-energy X-ray absorptiometry scan) از اشعه ایکس استفاده میشود تا تراکم استخوان، ماهیچه و چربی را اندازه بگیرند. مزیت این اسکن اندازهگیری تراکم استخوان علاوهبر ۲ عامل دیگر است. در اسکن دگزا باید روی اسکنر تصویربرداری مخصوص دراز بکشید. سپس متخصص تصاویری از استخوانها، توده غیرچربی و چربی بدن ثبت و تراکم استخوان را اندازهگیری میکند.
۳. توزین زیر آب
اگر هنگامی که زیر آب قرار دارید خود را وزن کنید، میزان توده چربی بدن شما مشخص میشود. ازآنجاییکه چربی در آب شناور میشود، کسی که عضلات و ماهیچههای بیشتری داشته باشد، زیر آب وزن بیشتری خواهد داشت. لازم به ذکر است برای انجام این روش لوازم مخصوصی لازم است.
۴. آنالیز امپدانس بیوالکتریک (BIA)
در این روش جریان الکتریسیته از بدن شما رد میشود و متخصص با درنظرگرفتن سرعت جریان ترکیب بدنی شما را تعیین میکند. ماهیچهها مقاومت کمتری در برابر جریان الکتریکی دارند، پس جریان از ماهیچه سریعتر از چربی عبور میکند.
۵. پلتیسموگرافی بدن یا باد پاد
اندازهگیری ترکیب بدنی با استفاده از باد پاداستفاده از دستگاه باد پاد . پلتیسموگرافی فرایندی مشابه توزین زیر آب دارد با این تفاوت که بهجای آب از هوا استفاده میشود. در این روش شما باید در کپسولی تخممرغیشکل بنشینید که تراکم وزن و حجم بدنتان را برای تعیین ترکیب بدنی اندازهگیری میکند. این روش از سایر روشها دقیقتر است.
لینک های کاربردی :